Maatschappelijke Diensttijd (MDt)

MDt: een periode voor jongeren om met een activiteit iets te doen voor zichzelf, en daarmee ook voor hun omgeving. Onze bijdrage aan diverse projecten MDt, maar dan wel voor, door en met jongeren. Hoe en waar doen we dat allemaal? Lees dan verder.

Projectdoelstelling

MDt is een periode waarin jongeren ontdekken wat ze graag willen, en hiervoor een eigen activiteit bedenken en uitvoeren. Met hun eigen activiteit doen ze ervaring op, leren ze skills, en ontwikkelen ze zich op een gebied dat zij zelf kiezen. Met hun activiteit doen jongeren iets voor zichzelf, en daarmee ook iets voor hun omgeving. Ze doen dit niet alleen. Ze krijgen begeleiding en support op maat, die bij hen past.

MDt is een initiatief van de Rijksoverheid, zie: www.doemeemetmdt.nl; en wordt gefinancierd door ZonMw, zie: https://www.zonmw.nl/nl/onderzoek-resultaten/jeugd/programmas/programma-detail/actieprogramma-maatschappelijke-diensttijd/. Het programma bestaat uit verschillende ronden, de eerste drie ronden waren/zijn proeftuinen, de vierde ronde is bedoeld om MDt duurzaam te gaan borgen. Het programma loopt tot midden 2022. Of MDt daarna toekomst heeft hangt af van vervolgfinanciering vanuit de plannen van het nieuwe kabinet, c.q. de Rijksoverheid en/of van lokale overheden die MDt duurzaam borgen in hun stad of regio.

Urgentie

Stel je een omgeving voor waar kwetsbare jongeren uit eigen beweging initiatieven nemen, die goed zijn voor henzelf en voor hun omgeving, zonder dat anderen hen op de vingers kijken, en zonder dat hen verteld wordt wat ze moeten willen, wat ze de moeite waard moeten vinden, wat ze moeten doen, en hoe ze het moeten doen. Stel dat dat leidt tot een gemeenschap van vrije en maatschappelijk betrokken jongeren. Wat zou zo’n omgeving een fijne omgeving zijn om in te leven, ook voor jongeren die we zien als ‘kwetsbaar’.

Het zou nog mooier zijn als zo’n omgeving vanzelf ontstaat, maar de werkelijkheid is anders. Het is ook de reden geweest dat Stichting Alexander met vele partners in 2018 een projectvoorstel hebben ingediend en gehonoreerd gekregen in het kader van de eerste ronde van proeftuinen. Het projectvoorstel bevatte eigenlijk niet meer dan een beschrijving van een proces van ondersteuning om deze kwetsbare jongeren zelf de regie te geven in het ontwerpen en uitvoeren van MDt.

Strategie

In de kern draait MDt om empowerment als een solide en praktische benadering waarmee jongeren het beste uit zichzelf kunnen blijven voortbrengen. Niet omdat volwassenen empowerment opleggen aan jongeren, maar omdat jongeren zichzelf leren empoweren: ze ontdekken en geven zelf vorm aan zinvolle activiteiten, competentie, onafhankelijkheid en persoonlijke effectiviteit. De taak van volwassen professionals, projectleiders, coaches en begeleiders is om hiervoor zodanig de benodigde, en door jongeren zelf gewenste, voorwaarden te scheppen zodat jongeren zelf kunnen kiezen voor empowerment. Dat heeft niet alleen voordelen voor de omgeving waarin jongeren zich bewegen. Andersom heeft een omgeving die aanzet tot empowerment ook, en juist, voor kwetsbare jongeren grote voordelen. Empowerde jongeren zetten zich in en zijn tevreden, vinden hun activiteiten en hun omgeving interessant: wat ze doen en leren heeft betekenis voor henzelf. Empowerde jongeren halen de prikkels om te leren, te groeien en zich te ontwikkelen steeds meer uit zichzelf dan uit de omgeving.

Als men uitgaat van het initiatief van de jongere zelf, hem/haar zelf de regie geeft en de jongere ook betrekt bij de organisatie en uitvoering van MDt, blijkt uit de praktijk en het begeleidend onderzoek dat de resultaten het meest succesvol zijn. We pakken daarom graag door met MDt, samen met vele partners in Nederland. Dat doen we ook omdat we menen dat deze (participatieve) aanpak kans maakt om te zorgen voor nieuw elan: voor, door en met jongeren, dwars door alle jeugddomeinen heen.    

Nieuwe MDt-projecten en nieuwe plannen

Vanuit de derde ronde is de Gemeente Amsterdam in mei 2020 gestart met een twee jaar durende proeftuin. Aan deze proeftuin werken 5 stadsdelen, 5 jongereninformatie- en servicepunten en 5 huidige MDt-projecten mee. Zie: www.impactcreatorsamsterdam.nl. Het gaat om een experiment naar het model van de Vlaamse Jeugddienst (20 uur/week een half jaar lang MDt). Deze proeftuin staat niet op zichzelf in Amsterdam. Samen met alle andere MDT-projecten werkzaam in de stad, willen we op aangeven van de gemeente zorgen dat MDT op den duur volledig wordt geïmplementeerd in het jeugd- en jongerenwerk. Op verzoek van de gemeente heeft Stichting Alexander samen met Dynamo de operationele projectregie op zich genomen, begeleidt ze een jongerenpanel en neemt ze een interactieve kwaliteitsmonitor MDt ter hand. 

Met ONS welzijn, de gemeente Oss, Oosterpoort Jeugdhulp en ROC de Leijgraaf zijn we gestart met het volgende MDt-project ‘Verder MET jongeren’, zie www.projectMET.nl. In 2020-2022 schalen we dit project op en breiden het uit met de omliggende gemeenten, onderwijs, jeugdhulp en gezondheidszorg. ONS welzijn is ditmaal de aanvrager en projectleider. Stichting Alexander draait in dit nieuwe project ook voluit mee, evenals een groep jongeren vanuit de proeftuin, aangesteld als ervaringsdeskundige of als vrijwilliger.

Een ander nieuw landelijk MDt-project is de Realisten Academie 2.0. Hierin werkt Stichting Alexander samen met CNV-jongeren, Onbeperkt aan de slag, CINOP/ECIO en met medewerking van Emma at Work. CNV-jongeren is de projectleider. Het eveneens twee jaar durende project is voor en met jongeren met een beperking. Ze worden geworven, getraind en gecoacht in het geven van pitches bij bedrijven en publieke organisaties om te laten zien dat zij ertoe doen, ook in staat zijn aan het arbeidsleven mee te doen en te laten zien dat zij ook volwaardige burgers zijn van de samenleving. Zie www.realistenacademie2-0.nl. Stichting Alexander draagt binnen dit project met name zorg voor de stuurgroep van jongeren (die volwaardig meesturen aan dit project) en de Realistenmonitor (een equivalent van de Kwaliteitsmonitor MET).       

Per 11 november 2020 wordt duidelijk of er nog een aantal nieuwe aanvragen MDt-projecten starten. Het gaat o.a. om een consortium van Stichting Dynamo Amsterdam, een consortium van EventHands Amsterdam, een consortium van Windesheim Hogeschool Almere, een consortium van Impacter/Travers Zwolle en enkele anderen. Stichting Alexander zal bij eventuele uitvoering vooral zorgdragen voor het ondersteunen in participatief werken, werk- en stuurgroep van jongeren en de voor deze MDt-projecten op maat gemaakte Kwaliteitsmonitor MDt.

Het Amsterdamse Platform MDT (APM) is sinds maart 2019 actief. We gaan nu met mogelijk 10 organisaties, met medewerking van de gemeente Amsterdam, een volgende fase in. Mogelijk gaan we van het platform een vergaande samenwerkingsverband maken, om MDt op termijn volledig te integreren in het jeugd- en jongerenwerk in Amsterdam, met een zwaar accent op volledige participatie van jongeren.

Eén van de beoogde activiteiten is de oprichting van een landelijke Participatieacademie MDt en/of het realiseren van enkele regionale leernetwerken Participatief Werken MDt. Er hebben al  meerdere gemeenten, hogescholen en afzonderlijke MDT-projecten/organisaties zich geschaard achter deze plannen. Het gaat hier om initiatieven voor met name de professionals die op een (zo veel mogelijk) participatieve wijze te werk willen gaan met MDt, qua kennis, houding en vaardigheden. Bij de uitvoering van de activiteiten van de Participatieacademie MDt worden natuurlijk ook jongeren actief betrokken.

Partners

Hogeschool Windesheim, gemeente Oss, ONS welzijn, Oosterpoort Jeugdhulp, ROC de Leijgraaf, De Schoor, Altra Onderwijs en Jeugdhulp, gemeente Amsterdam (incl. 5 stadsdelen), Stichting Dynamo, Stichting Travers, Spectrum met Elan, KUSEEMA, CNV-Jongeren, Onbeperkt aan de Slag, CINOP, Starters4Communities, De Kandidatenmarkt, Ympact020, IMC-Weekendschool, 10.000Hours, EventsHands, en vele andere lokale partners.

Looptijd

2018 – heden

Meer weten?

Voor meer informatie kan je altijd contact opnemen met het MDt-team van Stichting Alexander, via met@-st-alexander.nl

Publicaties/producten MDt

Als sluitstuk van de proeftuin MET, maar tevens als onderlegger voor de recent gestarte MDt-projecten en nieuwe plannen, hebben we de De Methode, gids voor het participatief werken met kwetsbare jongeren in hun Maatschappelijke Diensttijd (september 2020) uitgebracht, deze is gratis op te vragen via info@st-alexander.nl. In deze gids worden enkele onderliggende documenten genoemd. Zie publicaties om de documenten te downloaden.

“Je moet je ontwikkelen, ontplooien, ontdekken en benutten. Maak gebruik van creativiteit, probeer alles uit jezelf te putten. En gaat het zelf niet lukken, wees niet bang om hulp te vragen. Ga voor dat doel, je hoeft niet alles zelf te dragen. Wees nuttig, help je medemens, dat is iets wat je jezelf ook wenst. Het is niet de jeugd die het probleem is, ook niet de bewoners, maar de miscommunicatie, wat zo ongewoon is. Dus als je nou goed kijkt waar het probleem nou echt ligt, kom dan tot jezelf en kijk waar jij kan helpen en zeg dit: geen probleem is onoplosbaar, en ook ik ben niet de beste uit dit land, maar help ik en duizend anderen, ligt de toekomst in onze hand.”
(Rapper Dylan, tijdens een landelijke bijeenkomst voor WijkTalentenTeams in 2011)